{"id":6865,"date":"2022-10-11T22:17:53","date_gmt":"2022-10-11T22:17:53","guid":{"rendered":"https:\/\/cku.krakow.pl\/?p=6865"},"modified":"2022-10-13T12:46:45","modified_gmt":"2022-10-13T12:46:45","slug":"dzien-edukacji-narodowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cku.krakow.pl\/?p=6865","title":{"rendered":"Dzie\u0144 Edukacji Narodowej"},"content":{"rendered":"\n

14 pa\u017adziernika przypada Dzie\u0144 Edukacji Narodowej<\/strong> – \u015bwi\u0119to nauczycieli, wychowawc\u00f3w, pedagog\u00f3w. Obchodzony jest w rocznic\u0119 powstania w 1773 r. Komisji Edukacji Narodowej – pierwszego w Europie ministerstwa o\u015bwiaty – kt\u00f3ra zaj\u0119\u0142a si\u0119 reformowaniem szkolnictwa w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Komisja Edukacji Narodowej<\/strong> (pe\u0142na nazwa: Komisja nad Edukacj\u0105 M\u0142odzi Szlacheckiej Doz\u00f3r Maj\u0105ca) \u2013 by\u0142a pierwszym na \u015bwiecie ministerstwem o\u015bwiaty i o wiele lat wyprzedzi\u0142a podobne rozwi\u0105zania w innych pa\u0144stwach. Na wniosek kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego powo\u0142a\u0142 j\u0105 14 pa\u017adziernika 1773 r. Sejm Rozbiorowy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Stanis\u0142aw August Poniatowski<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n\n\n\n\n

Komisja uregulowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c podstawy prawne zawodu nauczycielskiego i stworzy\u0142a pierwsze szko\u0142y kszta\u0142c\u0105ce pedagog\u00f3w. Zdecydowano o utworzeniu seminari\u00f3w nauczycielskich przy uniwersytetach.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142a\u0142a w latach 1773-1794. Stworzy\u0142a nowoczesn\u0105 struktur\u0119 organizacyjn\u0105 o\u015bwiaty \u2013 od szk\u00f3\u0142 elementarnych przez gimnazja a\u017c do uczelni wy\u017cszych. Zacz\u0119to naucza\u0107 w j\u0119zyku polskim. Reforma obj\u0119\u0142a programy nauczania, do kt\u00f3rych wprowadzono elementy nauk przyrodniczych, historii i geografii Polski, nauk\u0119 j\u0119zyka ojczystego i wychowanie obywatelskie. Wprowadzono te\u017c elementy wychowania fizycznego.<\/p>\n\n\n\n

Powo\u0142a\u0142a te\u017c Towarzystwo do Ksi\u0105g Elementarnych<\/strong>, kt\u00f3re zaj\u0119\u0142o si\u0119 przygotowywaniem podr\u0119cznik\u00f3w. Zamawiano je u wybitnych uczonych polskich i t\u0142umaczono najlepsze opracowania zagraniczne. W sumie wydano 30 podr\u0119cznik\u00f3w, z czego 17 publikacji mia\u0142o charakter podr\u0119cznik\u00f3w, 6 ksi\u0105\u017cek pomocniczych takich, jak s\u0142owniki, wypisy i tablice logarytmiczne. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich, wydane po raz pierwszy, stworzy\u0142o polsk\u0105 terminologi\u0119 naukow\u0105 takich dziedzin, jak: fizyka, matematyka, chemia, logika i gramatyka.<\/p>\n\n\n\n

Zreorganizowane zosta\u0142y te\u017c akademie: krakowska i wile\u0144ska. Uniwersytet Jagiello\u0144ski w Krakowie, przemianowany na Szko\u0142\u0119 G\u0142\u00f3wn\u0105 Koronn\u0105, sta\u0142 si\u0119 nowoczesn\u0105 uczelni\u0105. Wysok\u0105 rang\u0119 zdoby\u0142 Uniwersytet Wile\u0144ski. Przemianowany na Szko\u0142\u0119 G\u0142\u00f3wn\u0105 Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego sta\u0142 si\u0119 wa\u017cnym o\u015brodkiem nauk przyrodniczych i astronomii. Komisja zamierza\u0142a te\u017c powo\u0142a\u0107 Kr\u00f3lewski Uniwersytet w Warszawie \u2013 jego zal\u0105\u017ckiem by\u0142a utworzona w 1789 r. Szko\u0142a Anatomii i Chirurgii.<\/p>\n\n\n\n

Kres dzia\u0142aniom Komisji Edukacji Narodowej po\u0142o\u017cy\u0142a utrata niepodleg\u0142o\u015bci Polski, ale wiele wprowadzonych przez ni\u0105 rozwi\u0105za\u0144 mia\u0142o kontynuacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Dzie\u0144 Edukacji Narodowej wprowadzono w 1982 r., w miejsce obchodzonego wcze\u015bniej Dnia Nauczyciela. Idea obchodzenia w Polsce specjalnego \u015bwi\u0119ta nauczycieli si\u0119ga 1957 r. W\u00f3wczas, podczas \u015awiatowej Konferencji Nauczycielskiej w Warszawie, zaproponowano, aby 20 listopada sta\u0142 si\u0119 Mi\u0119dzynarodowym Dniem Karty Nauczyciela. Ostatecznie zwyci\u0119\u017cy\u0142a propozycja uczczenia rocznicy powo\u0142ania Komisji Edukacji Narodowej.<\/p>\n\n\n\n

Uchwalona w 1972 r. ustaw\u0105 Karta praw i obowi\u0105zk\u00f3w nauczyciela wprowadzi\u0142a Dzie\u0144 Nauczyciela obchodzony w\u0142a\u015bnie 14 pa\u017adziernika.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
\u017byczenia z okazji Dnia Edukacji Narodowej<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W r\u00f3\u017cnych krajach nauczyciele obchodz\u0105 swoje \u015bwi\u0119to w r\u00f3\u017cnych dniach:
<\/p>\n\n\n\n